Liga Portugalska

Primeira Liga (Liga ZON Sagres) - najwyższa klasa rozgrywkowa w Portugalii. Bierze w niej udział 16 zespołów. Obecnym Mistrzem Portugalii jest ekipa FC Porto, która wywalczyła tytuł w sezonie 2010/2011. Liga ta praktycznie od samego początku jest zdominowana przez tak zwaną "Wielką Trójkę". Mowa tu o Sportingu Lizbona, FC Porto i Benfice Lizbona. Jedynymi zespołami spoza wielkiej trójki, które zdołały wywalczyć Mistrzostwo Portugalii są Belenenses i Boavista Porto.

Rozgrywki zostały oficjalnie zainaugurowane w sezonie 1938/1939, kiedy portugalska piłka przechodziła gruntowne reformy. Wcześniej odbywały się rozgrywki zbliżone do obecnych, ale był to turniej nieoficjalny. Kiedy Liga Zawodowa Portugalskiej Piłki przejęła kontrolę nad rozgrywkami, ich nazwę zmieniono na Campeonato Nacional da Primeira Liga. W skrócie Primeira Liga. Ich pierwotna nazwa brzmiała Campeonato Nacional da Primeira Divisao.

Od początku powstania tych rozgrywek zdominowała je tak zwana "Wielka Trójka", czyli Sporting, Porto i Benfica. Praktycznie co roku to właśnie między tymi zespołami rozgrywa się walka o Mistrzostwo Portugalii. Belenenses i Boavista Porto to jedyne zespoły spoza wielkiej trójki, które wywalczyły tytuł mistrzowski. Pierwsza z tych ekip uczyniła to w sezonie 1945/1946, a druga całkiem niedawno, bo w sezonie 2000/2001. Wielka Trójka - z oczywistych powodów - posiada największą rzeszę kibiców w Portugalii.

Niestety pozostałe zespoły nie są już tak licznie wspierane, co odbija się przede wszystkim na finansach tych klubów. Czwartą i piątą siłę pod względem kibiców stanowią Vitória Guimaraes i SC Braga. Monopol, który wytworzyła wilka trójka sprawia, że liga nie jest aż tak bardzo konkurencyjna, jakby sobie tego można było życzyć. W ostatnim latach ulega to jednak zmianie. Za przykład można tu podać sezon 2010/2011, kiedy to dwa portugalskie kluby znalazły się w finale Ligi Europejskiej. Były to SC Braga i FC Porto.

Można więc powiedzieć, że poziom ligi portugalskiej znacznie się poprawia, co z pewnością zaowocuje przede wszystkim większymi wpływami finansowymi. Największą liczbę tytułów mistrzowskich posiada największy rywal Sportingu - Benfica Lizbona. Sporting jest w tej klasyfikacji na 3. miejscu. Lwy wyprzedza jeszcze FC Porto. Obecnie można chyba bez większego zawahania stwierdzić, iż liga portugalska staje się powoli jedną z czołowych w Europie. Z pewnością nie są to jeszcze tak atrakcyjne rozgrywki, jak na przykład hiszpańska Primera Division, ale można powiedzieć, że wszystko zmierza w dobrym kierunku.

W 2002 roku firma Galp Energia nabyła prawa do sponsoringu Primeira Ligi. Z kolei nieco później sponsorem tytularnym został znany portal bukmacherski - Bwin. Od sezonu 2008/2009 liga jest sponsorowana przez producenta piwa - Sagres. Wkrótce do grona sponsorów ligi dołączyła także firma ZON, dlatego dziś rozgrywki te są określane mianem Ligi ZON Sagres. Nazwy wzięły się oczywiście od sponsorów tytularnych. Od sezonu 2006/2007 w rozgrywkach uczestniczy 16 zespołów, wcześniej było ich 18. W trakcie sezonu wszystkie kluby grają ze sobą dwa razy na zasadzie "każdy z każdym". W sumie jest to 30 spotkań. Ekipy z 15. i 16. miejsca spadają do Ligi de Honra. Z kolei dwie najlepsze drużyny z tej ligi zyskują promocję do Ligi ZON Sagres.

Wykaz zdobywców Mistrzostwa Portugalii:

1938/1939 - FC Porto
1939/1940 - FC Porto
1940/1941 - Sporting CP
1941/1942 - SL Benfica
1942/1943 - SL Benfica
1943/1944 - Sporting CP
1944/1945 - SL Benfica
1945/1946 - Belenenses
1946/1947 - Sporting CP
1947/1948 - Sporting CP
1948/1949 - Sporting CP
1949/1950 - SL Benfica
1950/1951 - Sporting CP
1951/1952 - Sporting CP
1952/1953 - Sporting CP
1953/1954 - Sporting CP
1954/1955 - SL Benfica
1955/1956 - FC Porto
1956/1957 - SL Benfica
1957/1958 - Sporting CP
1958/1959 - FC Porto
1959/1960 - SL Benfica
1960/1961 - SL Benfica
1961/1962 - Sporting CP
1962/1963 - SL Benfica
1963/1964 - SL Benfica
1964/1965 - SL Benfica
1965/1966 - Sporting CP
1966/1967 - SL Benfica
1967/1968 - SL Benfica
1968/1969 - SL Benfica
1969/1970 - Sporting CP
1970/1971 - SL Benfica
1971/1972 - SL Benfica
1972/1973 - SL Benfica
1973/1974 - Sporting CP
1974/1975 - SL Benfica
1975/1976 - SL Benfica
1976/1977 - SL Benfica
1977/1978 - FC Porto
1978/1979 - FC Porto
1979/1980 - Sporting CP
1980/1981 - SL Benfica
1981/1982 - Sporting CP
1982/1983 - SL Benfica
1983/1984 - SL Benfica
1984/1985 - FC Porto
1985/1986 - FC Porto
1986/1987 - SL Benfica
1987/1988 - FC Porto
1988/1989 - SL Benfica
1989/1990 - FC Porto
1990/1991 - SL Benfica
1991/1992 - FC Porto
1992/1993 - FC Porto
1993/1994 - SL Benfica
1994/1995 - FC Porto
1995/1996 - FC Porto
1996/1997 - FC Porto
1997/1998 - FC Porto
1998/1999 - FC Porto
1999/2000 - Sporting CP
2000/2001 - Boavista FC
2001/2002 - Sporting CP
2002/2003 - FC Porto
2003/2004 - FC Porto
2004/2005 - SL Benfica
2005/2006 - FC Porto
2006/2007 - FC Porto
2007/2008 - FC Porto
2008/2009 - FC Porto
2009/2010 - SL Benfica
2010/2011 - FC Porto

Liczba triumfów poszczególnych klubów:

SL Benfica - 32
FC Porto - 25
Sporting CP - 18
Belenenses - 1
Boavista FC - 1

Królowie strzelców:

1938/1939 - Costuras (18 bramek)
1939/1940 - Fernando Peyroteo, Slavko Kodrnja (29 bramek)
1940/1941 - Fernando Peyroteo (29 bramek)
1941/1942 - Correia Dias (36 bramek)
1942/1943 - Julinho (24 bramki)
1943/1944 - Francisco Rodrigues (28 bramek)
1944/1945 - Francisco Rodrigues (21 bramek)
1945/1946 - Fernando Peyroteo (37 bramek)
1946/1947 - Fernando Peyroteo (43 bramki)
1947/1948 - António Araújo (36 bramek)
1948/1949 - Fernando Peyroteo (40 bramek)
1949/1950 - Julinho (28 bramek)
1950/1951 - Manuel Vasques (29 bramek)
1951/1952 - José Águas (28 bramek)
1952/1953 - Matateu (32 bramki)
1953/1954 - Joao Martins (31 bramek)
1954/1955 - Matateu (32 bramki)
1955/1956 - José Águas (28 bramek)
1956/1957 - José Águas (30 bramek)
1957/1958 - Arsénio Duarte (23 bramki)
1958/1959 - José Águas (26 bramek)
1959/1960 - Edmur Ribeiro (25 bramek)
1960/1961 - José Águas (27 bramek)
1961/1962 - Veríssimo (23 bramki)
1962/1963 - José Augusto Torres (26 bramek)
1963/1964 - Eusébio (28 bramek)
1964/1965 - Eusébio (28 bramek)
1965/1966 - Eusébio, Ernesto Figueiredo ( 25 bramek)
1966/1967 - Eusébio (31 bramek)
1967/1968 - Eusébio (42 bramki)
1968/1969 - Manuel António (19 bramek)
1969/1970 - Eusébio (20 bramek)
1970/1971 - Artur Jorge (23 bramki)
1971/1972 - Artur Jorge (27 bramek)
1972/1973 - Eusébio (40 bramek)
1973/1974 - Héctor Yazalde (46 bramek)
1974/1975 - Héctor Yazalde (30 bramek)
1975/1976 - Rui Jordao (30 bramek)
1976/1977 - Fernando Gomes (26 bramek)
1977/1978 - Fernando Gomes (25 bramek)
1978/1979 - Fernando Gomes (27 bramek)
1979/1980 - Rui Jordao (31 bramek)
1980/1981 - Nené (20 bramek)
1981/1982 - Jacques Pereira (27 bramek)
1982/1983 - Fernando Gomes (36 bramek)
1983/1984 - Fernando Gomes, Nené (21 bramek)
1984/1985 - Fernando Gomes (39 bramek)
1985/1986 - Manuel Fernandes (30 bramek)
1986/1987 - Paulinho Cascavel (22 bramki)
1987/1988 - Paulinho Cascavel (23 bramki)
1988/1989 - Vata (16 bramek)
1989/1990 - Mats Magnusson (33 bramki)
1990/1991 - Rui Águas (25 bramek)
1991/1992 - Ricky (30 bramek)
1992/1993 - Jorge Cadete (18 bramek)
1993/1994 - Rashidi Yekini (21 bramek)
1994/1995 - Hassan Nader (21 bramek)
1995/1996 - Domingos Paciencia (25 bramek)
1996/1997 - Mário Jardel (30 bramek)
1997/1998 - Mário Jardel (26 bramek)
1998/1999 - Mário Jardel (36 bramek)
1999/2000 - Mário Jardel (37 bramek)
2000/2001 - Renivaldo Pena (22 bramki)
2001/2002 - Mário Jardel (42 bramki)
2002/2003 - Fary Faye, Simao (18 bramek)
2003/2004 - Banni McCarthy (20 bramek)
2004/2005 - Liédson (25 bramek)
2005/2006 - Albert Meyong (17 bramek)
2006/2007 - Liédson (15 bramek)
2007/2008 - Lisandro López (24 bramki)
2008/2009 - Nene (20 bramek)
2009/2010 - Óscar Cardozo (26 bramek)
2010/2011 - Hulk (23 bramki)

Kluby w sezonie 2011/2012: